<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>清原元輔 | れふかん</title>
	<atom:link href="https://merit-information.com/tag/%E6%B8%85%E5%8E%9F%E5%85%83%E8%BC%94/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://merit-information.com</link>
	<description>歴史を簡単にわかりやすく解説</description>
	<lastBuildDate>Tue, 24 Aug 2021 20:23:33 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png</url>
	<title>清原元輔 | れふかん</title>
	<link>https://merit-information.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.appspot.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.superfeedr.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://websubhub.com/hub"/>
<atom:link rel="self" href="https://merit-information.com/tag/%E6%B8%85%E5%8E%9F%E5%85%83%E8%BC%94/feed/"/>
	<item>
		<title>【面白い】清原元輔（清少納言の父）とは？清原元輔がどんな人かわかりやすく解説。</title>
		<link>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke/</link>
					<comments>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[れふかん編集委員]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 22 Apr 2021 06:47:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[清少納言]]></category>
		<category><![CDATA[エピソード]]></category>
		<category><![CDATA[和歌]]></category>
		<category><![CDATA[娘]]></category>
		<category><![CDATA[平安時代]]></category>
		<category><![CDATA[息子]]></category>
		<category><![CDATA[清原元輔]]></category>
		<category><![CDATA[父]]></category>
		<category><![CDATA[生涯]]></category>
		<category><![CDATA[百人一首]]></category>
		<category><![CDATA[逸話]]></category>
		<category><![CDATA[１０世紀]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://merit-information.com/?p=5304</guid>

					<description><![CDATA[清原元輔とはどんな人？ 清原元輔きよはらのもとすけは平安時代の下級～中級貴族で、主に清少納言の父であることや百人一首の４２番に入撰していることなどで知られています。 現在わかっているだけでも息子は３人、娘は２人いました。 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後に清原元輔クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔とはどんな人？</h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="640" height="427" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/3195277_s.jpg" alt="百人一首" class="wp-image-4671" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/3195277_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/3195277_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>百人一首</figcaption></figure>



<p><ruby><span class="bold">清原元輔</span><rt>きよはらのもとすけ</rt></ruby>は平安時代の下級～中級貴族で、主に清少納言の父であることや百人一首の４２番に入撰していることなどで知られています。</p>



<p>現在わかっているだけでも息子は３人、娘は２人いました。娘の１人が<span class="bold">清少納言</span>です。</p>



<p>清原元輔の祖父は百人一首の３６番に入撰していることで有名な<span class="bold">清原深養父</span>です。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">


<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【どんな人？】清原深養父とは？　清原深養父の解説。ひ孫は清少納言。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【どんな人？】清原深養父とは？　清原深養父の解説。ひ孫は清少納言。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とはどんな人？清原深養父きよはらのふかやぶは天武天皇から数えて８代目の子孫です。清原深養父は今からおよそ１１００年以上も前に生きていた人物です...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.24</div></div></div></div></div></a>

</div>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">


<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とは？清原深養父きよはらのふかやぶは歌詠みとして有名な下級貴族です。その血統は天武天皇に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が清原...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.23</div></div></div></div></div></a>

</div>



<p><span class="bold">清原元輔</span>の一生は、亡くなるその日まで仕事についていた苦労人の人生でした。</p>



<p>また、清原元輔は藤原公任の選んだ三十六歌仙の一人であり、後撰和歌集を撰定する梨壺の五人と呼ばれたりと、当時から有名な歌人としての名声を獲得していました。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の生涯</h2>



<p><span class="bold">清原元輔</span>は西暦９０８年に生まれます。</p>



<p>記録が残っていないため結婚の正確な時期はわかりません。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="640" height="427" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/10/157296_s.jpg" alt="結婚" class="wp-image-3036" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/10/157296_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/10/157296_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>結婚</figcaption></figure>



<p>しかし長男が西暦９４５年生まれであるため、<span class="bold">清原元輔</span>は遅くとも３７歳の時には結婚していたことになります。</p>



<p>清原元輔は４４歳で初任官（微官を除く）を果たしているので、若い頃は収入も少なく、そのため結婚が遅くなったのかもしれません。</p>



<p>和歌の名手でもある清原元輔は当然当時の貴族男性として、結婚に際して相手に和歌を送ったと思われますが残念なことにその文献は残っていません。</p>



<p>清原元輔の五人の子供のうち、長男が３７歳のときに生まれ、末の清少納言が５９歳のときに生まれました。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="640" height="427" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/2097447_s.jpg" alt="生まれる" class="wp-image-4467" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/2097447_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/03/2097447_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>生まれる</figcaption></figure>



<h3 class="wp-block-heading">役職。</h3>



<p>４４歳の時に河内権少<ruby>掾<rt>じょう</rt></ruby>に任命されました。この役職は河内国（≒大阪府東部）の国司の等官の一つです。</p>



<p>国司の等官は上から守／介／大掾／少掾／大目／小目とあります。</p>



<p><span class="bold">清原元輔</span>は少掾ですので下から３番目、上から４番目の等官でした。これは官位が従七位上に相当する役職でした。</p>



<p>その後ようやく昇進を開始します。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="427" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4673247_s.jpg" alt="昇進" class="wp-image-5484" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4673247_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4673247_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>昇進</figcaption></figure>



<p>５４歳で小監物（正七位下に相当する）に任命されると、５５歳で中堅物（従六位上に相当する）、５９歳で大蔵少丞（従六位上に相当する）６０歳で民部少丞（従六位上に相当する）に任命されます。</p>



<p>５９歳のときに大蔵省から一年で民部省に移ったのは、民部省の方が出世がしやすいので清原元輔が自ら移動の希望を<ruby>藤原在衡<rt>ひじわらのありひら</rt></ruby>（当時正三位：大納言）に申し出て、藤原在衡が清原元輔を推薦したと考えられています。</p>



<p>清原元輔のこの目論見は当たり、６１歳で民部大丞（正六位下に相当する）、６２歳で河内権守と順当に出世をしていきました。</p>



<p>６６歳で周防守（従五位下に相当する）となり現代で例えると≒山口県知事にのような立場で周防国に赴任しました。</p>



<p>京都から周防まで瀬戸内海を渡って行くのですが、このとき９歳の娘の清少納言も同行したと考えられています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="360" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4594246_s.jpg" alt="瀬戸内海" class="wp-image-5485" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4594246_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4594246_s-300x169.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>瀬戸内海</figcaption></figure>



<p>周防時代には周防の造薬師寺の廊の造営を行ったり、鋳銭長官も務めました</p>



<p>清原元輔は４年後任期を終えて京都に帰ります。</p>



<p>そして７３歳で官位は従五位上に上がります。</p>



<p>その後７９歳で肥後守となり肥後（熊本県）に赴任します。そして最後は８３歳で肥後の地でこの世を去りました。５年の任期が終わる約半年前のことでした。</p>



<p>当時としてはかなりの高齢で天寿を全うしました。清原元輔は遅咲きの出世で大臣などにはなれなかったため、後世には官位ではなくその和歌の素晴らしさで名を残しました。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の百人一首</h2>



<div class="wp-block-group is-style-information-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。お互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように、二人の愛は不変のものにしましょうと。</p>
</div>



<p><span class="bold">清原元輔</span>は<span class="bold">百人一首</span>の４２番に入撰していて、本歌取りの技法を用いた巧みな和歌になっています。</p>



<p>さすがは藤原公任が選んだ三十六歌仙の一人という仕上がりの和歌です。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">






<a href="https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原元輔の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原元輔とは？清原元輔きよはらのもとすけの家系は歌詠みの家系として有名です。百人一首百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である清原深養父きよはら...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.17</div></div></div></div></div></a>





</div>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の逸話・エピソード</h2>



<p>『今昔物語集』の中に<span class="bold">清原元輔</span>に関する説話があります。</p>



<p>賀茂祭の行われていた京都で、賀茂祭の使として清原元輔は馬に乗り一条大路を通行していた。しかし馬がつまずいたため清原元輔は路上に転倒してしまう。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3893743_s.jpg" alt="馬" class="wp-image-5487" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3893743_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3893743_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>馬</figcaption></figure>



<p>起き上がった清原元輔は被っていた冠を落としてしまっていた。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1018" height="1024" sizes="(max-width: 1018px) 100vw, 1018px" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-1018x1024.jpg" alt="冠" class="wp-image-5488" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-1018x1024.jpg 1018w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-298x300.jpg 298w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-150x150.jpg 150w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-768x772.jpg 768w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-1527x1536.jpg 1527w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-2036x2048.jpg 2036w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-100x100.jpg 100w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/462589-scaled.jpg 780w" /><figcaption>冠</figcaption></figure>



<p>清原元輔の禿げ頭がさらされる。頭に夕日がさして見苦しい様子であったため見物人はみんな大笑いした。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="425" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3828196_s.jpg" alt="夕日" class="wp-image-5490" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3828196_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3828196_s-300x199.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>夕日</figcaption></figure>



<p>すると清原元輔は真面目な顔で見物人たちに、今まで馬から落ちて冠を落とした人々の例をあげて一々説教して回った。</p>



<p>普通なら恥ずかしくてそんな行動をとるものではないが、この清原元輔の説教して回るという行動は面白くて余計に人々を笑わせた。</p>



<p>清原元輔がなかなか愉快な人物であった逸話としてこのエピソードが残っています。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言と父の清原元輔</h2>



<p><span class="bold">清少納言</span>は枕草子で「（私が下手な和歌を詠んで）父の名声を汚してはいけないから」と和歌を詠む際に父を気遣う様子を見せています。</p>



<p>また、清少納言の仕えていた中宮定子も清原元輔と清少納言の親子関係、清原元輔が和歌の名人であることを認識していたようです。</p>



<p>さらにライバルといわれることもある紫式部も清原元輔を高名な歌詠みと認めていました。</p>



<p>また、父である清原元輔が百人一首の４２番に入撰しているのに対して、娘の清少納言は百人一首の６２番に入撰しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">


<a href="https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員途中で【腕試しクイズ】と【清少納言の百人一首クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清少納言とは？清少納言　イメージ清少納言は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【枕草子】を書いた...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.15</div></div></div></div></div></a>

</div>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔と息子たち</h2>



<p><span class="bold">清原元輔</span>には三人の息子たちがいました。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762-1024x768.jpg" alt="三人の息子たち" class="wp-image-5493" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762-1024x768.jpg 1024w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762-300x225.jpg 300w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762-768x576.jpg 768w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762-1536x1152.jpg 1536w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/1777762.jpg 780w" /><figcaption>三人の息子たち</figcaption></figure>



<p>長男は<span class="marker-under-red">清原為成</span>で雅楽頭（従五位上に相当する）を務め、８０歳で亡くなるまで長生きしました。</p>



<p>生年不明の二人の息子のうちの一人は<span class="marker-under-red">清原致信</span>で、大宰少監（従六位上に相当する）を務めました。清原致信は晩年の清少納言とともに暮らしていたという話もあります。</p>



<p>しかし清原致信は源頼親の配下の兵士に襲われて１０１７年に殺害されてしまいます。これは清原元輔の死後で、清少納言が５２歳の頃の出来事でした。</p>



<p>清原致信が殺害された原因は、清原致信の主である藤原保昌と政敵である源頼親との争いの影響だとされています。</p>



<p>もう一人の生年不明の息子は<span class="marker-under-red">戒秀</span>です。戒秀は比叡山延暦寺の僧で殿上法師として花山院に仕えていました。また、和歌詠みとしても活躍していて拾遺和歌集と詞歌和歌集に各一首ずつ和歌を残しています。</p>



<p>戒秀は１０１５年に落雷に遭い亡くなってしまいます。清原元輔の死後で、清少納言が５０歳の頃の出来事でした。</p>



<p>清原元輔には清少納言以外に娘がもう一人いました。本名をはじめ彼女の記録はあまり多く残されていませんが藤原理能と結婚して妻となったことは判明しています。また少なくとも３人の子供、藤原為義／藤原為季／藤原為裕を出産しています。</p>



<p>生没年は不明ですが、清少納言のこの姉は清少納言より相当年上だったようです。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後にお楽しみクイズをどうぞ</p>
</div></div>


<div id="asq_69e033df2cb23" class="asq-theme asq-theme-standard"><div id="asq_69e033df2cb23_container" class="ari-stream-quiz quiz-session-container quiz-22                            view-quiz-intro" data-id="asq_69e033df2cb23">
    <div class="quiz-intro">
                <h2 class="quiz-title">清原元輔クイズに挑戦</h2>
			        <div class="quiz-description">
            <p><span class="bold-red">清原元輔クイズに挑戦してみましょう。</span></p>
<p><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/2072717_s-1.jpg" alt="クイズ"><br></p>        </div>

                <div class="quiz-actions">
            <button class="button button-salmon button-start-quiz full-width">クイズをスタート</button>
        </div>
			    </div>
    <a name="asq_69e033df2cb23_top" id="asq_69e033df2cb23_top"></a>

            <div class="quiz-loading-pane" style="display:none;">
            <svg width="72px" height="72px" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 100 100" preserveAspectRatio="xMidYMid" class="uil-squares"><rect x="0" y="0" width="100" height="100" fill="none" class="bk"></rect><rect x="15" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.0s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.125s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.25s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.875s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.375" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.75s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.625s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.5s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect></svg>
        </div>
		
        <div class="quiz-page
		" id="asq_69e033df2cb23_page_0" data-page="0">
		        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df2cb23_question_59" data-question-id="59">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="1">
                清原元輔の子供は最低でも何人いる？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df2cb23_answers_59">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_188">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_59" id="asq_69e033df2cb23_answer_188" value="188" data-question-id="59" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_188">３人</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_189">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_59" id="asq_69e033df2cb23_answer_189" value="189" data-question-id="59" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_189">５人</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_203">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_59" id="asq_69e033df2cb23_answer_203" value="203" data-question-id="59" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_203">７人</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df2cb23_question_status_59" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df2cb23_question_60" data-question-id="60">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="2">
                清原元輔の特徴は？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df2cb23_answers_60">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_191">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_60" id="asq_69e033df2cb23_answer_191" value="191" data-question-id="60" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_191">長寿</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_192">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_60" id="asq_69e033df2cb23_answer_192" value="192" data-question-id="60" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_192">美食家</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_193">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_60" id="asq_69e033df2cb23_answer_193" value="193" data-question-id="60" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_193">お洒落</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df2cb23_question_status_60" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df2cb23_question_61" data-question-id="61">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="3">
                清原元輔と関係ない言葉は？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df2cb23_answers_61">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_194">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_194" value="194" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_194">苦労人</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_195">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_195" value="195" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_195">百人一首</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_196">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_196" value="196" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_196">落馬して冠を落とした</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_197">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_197" value="197" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_197">息子を落雷で亡くした</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_198">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_198" value="198" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_198">清少納言</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df2cb23_answercontainer_199">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df2cb23_answer_61" id="asq_69e033df2cb23_answer_199" value="199" data-question-id="61" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df2cb23_answer_199">大臣になった</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df2cb23_question_status_61" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				    </div>
		        <div class="quiz-result quiz-section" id="asq_69e033df2cb23_result">
        <div class="quiz-result-template" id="asq_69e033df2cb23_result_template">
            <div class="quiz-title">清原元輔クイズに挑戦</div>
            <div class="quiz-score">You got {{userScore}} out of {{maxScore}} correct</div>
            <div class="result-title">{{title}}</div>
            <div class="result-image {{image_class}}" data-image-credit="{{image_credit}}">{{image}}</div>
            <div class="result-content">{{content}}</div>
        </div>
        <div class="quiz-result-wrapper"></div>
            </div>
</div></div>



<p>参考文献。日本大百科全書。日本国語大辞典。国史大辞典。日本人名大辞典。他。</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。</title>
		<link>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/</link>
					<comments>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[れふかん編集委員]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 17 Apr 2021 03:11:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[清少納言]]></category>
		<category><![CDATA[和歌]]></category>
		<category><![CDATA[平安時代]]></category>
		<category><![CDATA[意味]]></category>
		<category><![CDATA[清原元輔]]></category>
		<category><![CDATA[父]]></category>
		<category><![CDATA[現代語訳]]></category>
		<category><![CDATA[百人一首]]></category>
		<category><![CDATA[背景]]></category>
		<category><![CDATA[鑑賞]]></category>
		<category><![CDATA[１０世紀]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://merit-information.com/?p=5306</guid>

					<description><![CDATA[清原元輔とは？ 清原元輔きよはらのもとすけの家系は歌詠みの家系として有名です。 百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である清原深養父きよはらのふかやぶの孫が、清原元輔です。 そして清原元輔自身も百人一首の４２番に入撰して [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後に清原元輔の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔とは？</h2>



<p><ruby><span class="bold">清原元輔</span><rt>きよはらのもとすけ</rt></ruby>の家系は歌詠みの家系として有名です。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg" alt="百人一首" class="wp-image-5270" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>百人一首</figcaption></figure>



<p>百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である<ruby><span class="bold">清原深養父</span><rt>きよはらのふかやぶ</rt></ruby>の孫が、<span class="bold">清原元輔</span>です。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">


<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とは？清原深養父きよはらのふかやぶは歌詠みとして有名な下級貴族です。その血統は天武天皇に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が清原...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.23</div></div></div></div></div></a>

</div>



<p>そして<span class="bold">清原元輔</span>自身も<span class="bold">百人一首</span>の<span class="bold">４２番</span>に入撰しています。</p>



<p>さらに娘は<span class="bold">清少納言</span>で、清少納言も百人一首の６２番に入撰しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">





<a href="https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員途中で【腕試しクイズ】と【清少納言の百人一首クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清少納言とは？清少納言　イメージ清少納言は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【枕草子】を書いた...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.15</div></div></div></div></div></a>




</div>



<p><span class="bold">清少納言</span>が自分が下手な和歌を詠んで父の名を汚してはいけないと気を遣っていたほど、<span class="bold">清原元輔</span>は高名な和歌詠みとしての名声を獲得していました。</p>



<p><span class="bold">清原元輔</span>は『後撰和歌集』を撰定する『梨壺の五人』と呼ばれたり、藤原公任の選ぶ三十六歌仙の一人に選ばれたりと和歌の世界で活躍しました。</p>



<p>また、生活の面では清原元輔は下級貴族なので中々官位が上がらず、４４歳になってようやく官職につくことができた苦労人です。清少納言は元輔が５９歳のときの子供でした。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">



<a href="https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【面白い】清原元輔（清少納言の父）とは？清原元輔がどんな人かわかりやすく解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="102" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/清原元輔-112x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【面白い】清原元輔（清少納言の父）とは？清原元輔がどんな人かわかりやすく解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原元輔クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原元輔とはどんな人？百人一首清原元輔きよはらのもとすけは平安時代の下級～中級貴族で、主に清少納言の父であることや百人一首の４２番に入撰していることなどで...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.22</div></div></div></div></div></a>


</div>



<p>清原元輔は亡くなるまで働き続け、肥後守として肥後（熊本県）で最期を迎えます。８３歳でした。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の百人一首。</h2>



<div class="wp-block-group is-style-profile-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p><span class="fz-28px">契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</span></p>



<p>百人一首：４２番</p>



<p>作者　　：清原元輔</p>
</div>



<p>この和歌は清原元輔が上級貴族の代わりに詠んだ和歌です。</p>



<p>当時は下級貴族たちのうち、<span class="bold">清原元輔</span>のように特に和歌にすぐれた一部の歌人たちは、和歌の代詠を一種の副業のようにしていました。</p>



<p>当時の貴族社会では上級貴族が有名な歌人に自分の和歌を代詠してもらうことはよくある事でした。</p>



<p>現代でいう料理を料理の上手い人に作ってもらうような感覚です。</p>



<p>そんな【代詠】として清原元輔が平安時代に詠んだ作品が、優秀な和歌として認められて鎌倉時代初期に編纂された<span class="bold">百人一首</span>に入撰しました。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の百人一首の現代語訳</h2>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>現代語訳。</p>



<p>契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。お互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように、二人の愛は不変のものにしましょうと。</p>
</div>



<p>この和歌は本歌取りという技法を用いているため、別の和歌が本歌としてあります。</p>



<p>そのため背景を知らずに現代語訳だけを呼んでも少し分かりづらいところがあります。</p>



<p>また、この百人一首中の【末の松山】とは宮城県の海岸近くにあったとされている山で、どんな高波でもこの山を越すことは決してできないといわれていました。この【末の松山】は枕言葉になっています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="360" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s.jpg" alt="山" class="wp-image-5412" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-300x169.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>山</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">この和歌が詠まれた背景と意味</h2>



<p>この<span class="bold">百人一首</span>の和歌は本歌に以下の和歌を取っています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-memo-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>本歌。</p>



<p>君をおきて　あだし心を　わが持たば　末の松山　波も超えなむ</p>



<p>現代語訳</p>



<p>あなたを差し置いて　私が他の人を想うような気持ちを、私が持つことがあれば、末の松山を、波だって超えてしまうでしょう。そんなことはありえないことです。</p>
</div>



<p>つまり、本歌は愛を約束した歌です。</p>



<p>そして清原の元輔が詠んだ和歌。これは自分を裏切った相手をなじる歌です。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように、二人の愛は不変のものにしましょうと。</p>
</div>



<p><span class="bold">清原元輔</span>のこの相手を非難する和歌は、なぜ裏切ったんだよ、最低だ、バカ。とストレートに言っているわけではありません。</p>



<p>本歌取りまで行い、技巧をこらし、ぐさぐさと相手に確認しながら約束を破ったことを非難しています。</p>



<p>同じシチュエーションで、これ以上上手に相手をなじる和歌を誰が作ることができるでしょうか？</p>



<p>普通の貴族にはここまで上手く作れません。</p>



<p>その意味でこの和歌は非常に優れていたため、恋愛で自分を裏切った相手を非難するタイプの和歌におけるトップレベルの和歌のひとつとして、<span class="bold">清原元輔</span>のこの和歌が<span class="bold">百人一首</span>に選ばれました。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>契りきなかたみに袖をしぼりつつ末の松山波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように二人の愛は不変のものにしましょうと</p>
</div>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後にお楽しみクイズをどうぞ</p>
</div></div>


<div id="asq_69e033df35110" class="asq-theme asq-theme-standard"><div id="asq_69e033df35110_container" class="ari-stream-quiz quiz-session-container quiz-21                            view-quiz-intro" data-id="asq_69e033df35110">
    <div class="quiz-intro">
                <h2 class="quiz-title">清原元輔の百人一首クイズに挑戦</h2>
			        <div class="quiz-description">
            <p><span class="bold-red">清原元輔の百人一首クイズに挑戦してみましょう。</span></p>
<p><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/2072717_s-1.jpg" alt="クイズ"></p>        </div>

                <div class="quiz-actions">
            <button class="button button-salmon button-start-quiz full-width">クイズをスタート</button>
        </div>
			    </div>
    <a name="asq_69e033df35110_top" id="asq_69e033df35110_top"></a>

            <div class="quiz-loading-pane" style="display:none;">
            <svg width="72px" height="72px" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 100 100" preserveAspectRatio="xMidYMid" class="uil-squares"><rect x="0" y="0" width="100" height="100" fill="none" class="bk"></rect><rect x="15" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.0s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.125s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.25s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.875s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.375" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.75s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.625s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.5s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect></svg>
        </div>
		
        <div class="quiz-page
		" id="asq_69e033df35110_page_0" data-page="0">
		        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df35110_question_56" data-question-id="56">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="1">
                清原元輔の百人一首は何番？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df35110_answers_56">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_179">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_56" id="asq_69e033df35110_answer_179" value="179" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_179">３６番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_180">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_56" id="asq_69e033df35110_answer_180" value="180" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_180">４２番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_181">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_56" id="asq_69e033df35110_answer_181" value="181" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_181">６２番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df35110_question_status_56" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df35110_question_57" data-question-id="57">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="2">
                清原元輔の百人一首の和歌はどんな和歌？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df35110_answers_57">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_182">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_57" id="asq_69e033df35110_answer_182" value="182" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_182">相手を非難する和歌。</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_183">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_57" id="asq_69e033df35110_answer_183" value="183" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_183">相手を褒める和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_184">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_57" id="asq_69e033df35110_answer_184" value="184" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_184">相手に謝罪する和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df35110_question_status_57" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69e033df35110_question_58" data-question-id="58">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="3">
                清原元輔のどんな和歌が百人一首に入撰した？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69e033df35110_answers_58">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_185">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_58" id="asq_69e033df35110_answer_185" value="185" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_185">自分が相手に送るために作った和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_186">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_58" id="asq_69e033df35110_answer_186" value="186" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_186">頼まれて代詠した和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69e033df35110_answercontainer_187">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69e033df35110_answer_58" id="asq_69e033df35110_answer_187" value="187" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69e033df35110_answer_187">仲間と共同制作した和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69e033df35110_question_status_58" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				    </div>
		        <div class="quiz-result quiz-section" id="asq_69e033df35110_result">
        <div class="quiz-result-template" id="asq_69e033df35110_result_template">
            <div class="quiz-title">清原元輔の百人一首クイズに挑戦</div>
            <div class="quiz-score">You got {{userScore}} out of {{maxScore}} correct</div>
            <div class="result-title">{{title}}</div>
            <div class="result-image {{image_class}}" data-image-credit="{{image_credit}}">{{image}}</div>
            <div class="result-content">{{content}}</div>
        </div>
        <div class="quiz-result-wrapper"></div>
            </div>
</div></div>



<p>参考文献。日本大百科全書。日本国語大辞典。国史大辞典。他。</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
