<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>現代語訳 | れふかん</title>
	<atom:link href="https://merit-information.com/tag/%E7%8F%BE%E4%BB%A3%E8%AA%9E%E8%A8%B3/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://merit-information.com</link>
	<description>歴史を簡単にわかりやすく解説</description>
	<lastBuildDate>Sat, 02 Aug 2025 19:22:09 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png</url>
	<title>現代語訳 | れふかん</title>
	<link>https://merit-information.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.appspot.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.superfeedr.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://websubhub.com/hub"/>
<atom:link rel="self" href="https://merit-information.com/tag/%E7%8F%BE%E4%BB%A3%E8%AA%9E%E8%A8%B3/feed/"/>
	<item>
		<title>【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。</title>
		<link>https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/</link>
					<comments>https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[れふかん編集委員]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 23 Apr 2021 08:38:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[清少納言]]></category>
		<category><![CDATA[和歌]]></category>
		<category><![CDATA[平安時代]]></category>
		<category><![CDATA[意味]]></category>
		<category><![CDATA[清原深養父]]></category>
		<category><![CDATA[現代語訳]]></category>
		<category><![CDATA[百人一首]]></category>
		<category><![CDATA[背景]]></category>
		<category><![CDATA[１０世紀]]></category>
		<category><![CDATA[９世紀]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://merit-information.com/?p=5505</guid>

					<description><![CDATA[清原深養父とは？ 清原深養父きよはらのふかやぶは歌詠みとして有名な下級貴族です。 その血統は天武天皇に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が清原深養父です。 また、清原深養父の孫の清原元輔は１０代目の子孫に、ひ孫の清少 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後に清原深養父の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">清原深養父とは？</h2>



<p><ruby><span class="bold">清原深養父</span><rt>きよはらのふかやぶ</rt></ruby>は歌詠みとして有名な下級貴族です。</p>



<p>その血統は<span class="bold">天武天皇</span>に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が<span class="bold">清原深養父</span>です。</p>



<p>また、清原深養父の孫の<span class="bold">清原元輔</span>は１０代目の子孫に、ひ孫の<span class="bold">清少納言</span>は１１代目の子孫に当たります。</p>



<p>平安時代において<span class="bold">清原深養父</span>の家系は和歌が得意な歌詠みの家系として周囲から認められていました。</p>



<p>偉大なそのスタートラインに立っているのが清原深養父です。清原深養父は自身が百人一首３６番に入選していて、その孫である<span class="bold">清原元輔</span>も百人一首の４２番に入撰しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">





<a href="https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原元輔の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原元輔とは？清原元輔きよはらのもとすけの家系は歌詠みの家系として有名です。百人一首百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である清原深養父きよはら...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.17</div></div></div></div></div></a>




</div>



<p>また、清原深養父のひ孫である<span class="bold">清少納言</span>も百人一首の６２番に入撰しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">





<a href="https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員途中で【腕試しクイズ】と【清少納言の百人一首クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清少納言とは？清少納言　イメージ清少納言は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【枕草子】を書いた...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.15</div></div></div></div></div></a>




</div>



<p>清原元輔や清少納言が和歌を得意にしていた背景には、<span class="bold">清原深養父</span>からの遺伝的影響や、家風、脈々と受け継がれてきた和歌を重んじる家庭環境、清原深養父が残したたくさんの和歌が影響していたといえます。</p>



<p>そんな偉大な歌詠みである清原深養父でしたが、貴族としての面では下級貴族なので官位は従五位下でした。</p>



<p>清原深養父は大臣などになって活躍しなくとも、中古三十六歌仙の一人として和歌の世界で活躍して後世に多くの和歌を残しました。また、琴の演奏も得意としていました。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">




<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【どんな人？】清原深養父とは？　清原深養父の解説。ひ孫は清少納言。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/81306024005330-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【どんな人？】清原深養父とは？　清原深養父の解説。ひ孫は清少納言。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とはどんな人？清原深養父きよはらのふかやぶは天武天皇から数えて８代目の子孫です。清原深養父は今からおよそ１１００年以上も前に生きていた人物です...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.24</div></div></div></div></div></a>



</div>



<h2 class="wp-block-heading">清原深養父の百人一首。</h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg" alt="百人一首" class="wp-image-5270" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>百人一首</figcaption></figure>



<div class="wp-block-group is-style-profile-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p><span class="fz-28px">夏の夜は　まだ宵ながら　明けぬるを　雲のいづこに　月宿るらむ</span></p>



<p>百人一首：36番</p>



<p>作者　　：清原深養父</p>
</div>



<p><span class="bold">百人一首</span>のこの和歌は月を愛でる宴の席で<span class="bold">清原深養父</span>が詠んだものです。</p>



<p>月の美しさを擬人法を使って表現しています。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原深養父の百人一首の現代語訳</h2>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>現代語訳。</p>



<p>夏の夜は　まだ宵ながら　明けぬるを　雲のいづこに　月宿るらむ</p>



<p>短い夏の夜は、まだ宵のうちだと思っているうちに明けてしまった。月は今頃、雲のどのあたりに宿を取っているのだろうか。</p>



<p>宵＝日が暮れてしばらく経った頃。</p>
</div>



<p>月が綺麗だからこそ、夜が明けると月はどこに行ってしまったのだろう？　と考える人間の心情を上手く表現しています。</p>



<p>月に興味のない人間は、朝が来ても月がどこにいったのだろうなどとは考えません。</p>



<p>つまり人間にそう思わせるほどの月の美しさを清原深養父は<span class="bold">百人一首</span>の３６番で歌っています。</p>



<p>もちろん実際に宵のうちに夜が明けることはありませんし、月が宿を取ることもありません。これらは文学的誇張表現や擬人法で、月の美しさをより一層引き立てています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="640" height="427" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s.jpg" alt="月" class="wp-image-5555" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>月</figcaption></figure>



<p>単純に『月が綺麗だ』と書くよりも清原深養父のように『夏の夜は　まだ宵ながら　明けぬるを　雲のいづこに　月宿るらむ』と表現するほうがその美しさをより味わうことができます。</p>



<p><span class="bold">清原深養父</span>は９世紀の人なので少なくとも現代よりも１１００年以上も昔に生きていた人間ですが、現代人よりも月の美しさの表現に長けていました。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>夏の夜は　まだ宵ながら　明けぬるを　雲のいづこに　月宿るらむ</p>



<p>短い夏の夜は、まだ宵のうちだと思っているうちに明けてしまった。月は今頃、雲のどのあたりに宿を取っているのだろうか。</p>
</div>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後にお楽しみクイズをどうぞ</p>
</div></div>


<div id="asq_69d4965dd476c" class="asq-theme asq-theme-standard"><div id="asq_69d4965dd476c_container" class="ari-stream-quiz quiz-session-container quiz-23                            view-quiz-intro" data-id="asq_69d4965dd476c">
    <div class="quiz-intro">
                <h2 class="quiz-title">清原深養父の百人一首クイズ に挑戦</h2>
			        <div class="quiz-description">
            <p><span class="bold-red">清原深養父の百人一首クイズに挑戦してみましょう。</span></p>
<p><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/2072717_s-1.jpg" alt="クイズ"><br></p>        </div>

                <div class="quiz-actions">
            <button class="button button-salmon button-start-quiz full-width">クイズをスタート</button>
        </div>
			    </div>
    <a name="asq_69d4965dd476c_top" id="asq_69d4965dd476c_top"></a>

            <div class="quiz-loading-pane" style="display:none;">
            <svg width="72px" height="72px" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 100 100" preserveAspectRatio="xMidYMid" class="uil-squares"><rect x="0" y="0" width="100" height="100" fill="none" class="bk"></rect><rect x="15" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.0s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.125s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.25s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.875s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.375" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.75s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.625s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.5s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect></svg>
        </div>
		
        <div class="quiz-page
		" id="asq_69d4965dd476c_page_0" data-page="0">
		        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dd476c_question_62" data-question-id="62">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="1">
                清原深養父の百人一首では何を詠んでいる？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dd476c_answers_62">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_206">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_62" id="asq_69d4965dd476c_answer_206" value="206" data-question-id="62" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_206">太陽の美しさ</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_207">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_62" id="asq_69d4965dd476c_answer_207" value="207" data-question-id="62" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_207">雲の美しさ</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_208">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_62" id="asq_69d4965dd476c_answer_208" value="208" data-question-id="62" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_208">月の美しさ</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dd476c_question_status_62" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dd476c_question_63" data-question-id="63">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="2">
                清原深養父の百人一首で用いられている表現技法は？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dd476c_answers_63">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_209">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_63" id="asq_69d4965dd476c_answer_209" value="209" data-question-id="63" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_209">擬人法</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_210">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_63" id="asq_69d4965dd476c_answer_210" value="210" data-question-id="63" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_210">体言止め</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_211">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_63" id="asq_69d4965dd476c_answer_211" value="211" data-question-id="63" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_211">倒置法</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dd476c_question_status_63" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dd476c_question_64" data-question-id="64">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="3">
                清原深養父の百人一首と関係のない言葉は？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dd476c_answers_64">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_212">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_64" id="asq_69d4965dd476c_answer_212" value="212" data-question-id="64" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_212">宿</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_215">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_64" id="asq_69d4965dd476c_answer_215" value="215" data-question-id="64" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_215">夏</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_216">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_64" id="asq_69d4965dd476c_answer_216" value="216" data-question-id="64" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_216">雲</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_217">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_64" id="asq_69d4965dd476c_answer_217" value="217" data-question-id="64" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_217">恋</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dd476c_answercontainer_218">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dd476c_answer_64" id="asq_69d4965dd476c_answer_218" value="218" data-question-id="64" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dd476c_answer_218">宴</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dd476c_question_status_64" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				    </div>
		        <div class="quiz-result quiz-section" id="asq_69d4965dd476c_result">
        <div class="quiz-result-template" id="asq_69d4965dd476c_result_template">
            <div class="quiz-title">清原深養父の百人一首クイズ に挑戦</div>
            <div class="quiz-score">You got {{userScore}} out of {{maxScore}} correct</div>
            <div class="result-title">{{title}}</div>
            <div class="result-image {{image_class}}" data-image-credit="{{image_credit}}">{{image}}</div>
            <div class="result-content">{{content}}</div>
        </div>
        <div class="quiz-result-wrapper"></div>
            </div>
</div></div>



<p>参考文献。日本大百科全書。日本国語大辞典。国史大辞典。他。</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。</title>
		<link>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/</link>
					<comments>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[れふかん編集委員]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 17 Apr 2021 03:11:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[清少納言]]></category>
		<category><![CDATA[和歌]]></category>
		<category><![CDATA[平安時代]]></category>
		<category><![CDATA[意味]]></category>
		<category><![CDATA[清原元輔]]></category>
		<category><![CDATA[父]]></category>
		<category><![CDATA[現代語訳]]></category>
		<category><![CDATA[百人一首]]></category>
		<category><![CDATA[背景]]></category>
		<category><![CDATA[鑑賞]]></category>
		<category><![CDATA[１０世紀]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://merit-information.com/?p=5306</guid>

					<description><![CDATA[清原元輔とは？ 清原元輔きよはらのもとすけの家系は歌詠みの家系として有名です。 百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である清原深養父きよはらのふかやぶの孫が、清原元輔です。 そして清原元輔自身も百人一首の４２番に入撰して [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後に清原元輔の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔とは？</h2>



<p><ruby><span class="bold">清原元輔</span><rt>きよはらのもとすけ</rt></ruby>の家系は歌詠みの家系として有名です。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg" alt="百人一首" class="wp-image-5270" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>百人一首</figcaption></figure>



<p>百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である<ruby><span class="bold">清原深養父</span><rt>きよはらのふかやぶ</rt></ruby>の孫が、<span class="bold">清原元輔</span>です。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">


<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とは？清原深養父きよはらのふかやぶは歌詠みとして有名な下級貴族です。その血統は天武天皇に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が清原...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.23</div></div></div></div></div></a>

</div>



<p>そして<span class="bold">清原元輔</span>自身も<span class="bold">百人一首</span>の<span class="bold">４２番</span>に入撰しています。</p>



<p>さらに娘は<span class="bold">清少納言</span>で、清少納言も百人一首の６２番に入撰しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">





<a href="https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/897527_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員途中で【腕試しクイズ】と【清少納言の百人一首クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清少納言とは？清少納言　イメージ清少納言は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【枕草子】を書いた...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.15</div></div></div></div></div></a>




</div>



<p><span class="bold">清少納言</span>が自分が下手な和歌を詠んで父の名を汚してはいけないと気を遣っていたほど、<span class="bold">清原元輔</span>は高名な和歌詠みとしての名声を獲得していました。</p>



<p><span class="bold">清原元輔</span>は『後撰和歌集』を撰定する『梨壺の五人』と呼ばれたり、藤原公任の選ぶ三十六歌仙の一人に選ばれたりと和歌の世界で活躍しました。</p>



<p>また、生活の面では清原元輔は下級貴族なので中々官位が上がらず、４４歳になってようやく官職につくことができた苦労人です。清少納言は元輔が５９歳のときの子供でした。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">



<a href="https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【面白い】清原元輔（清少納言の父）とは？清原元輔がどんな人かわかりやすく解説。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="102" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/清原元輔-112x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【面白い】清原元輔（清少納言の父）とは？清原元輔がどんな人かわかりやすく解説。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原元輔クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原元輔とはどんな人？百人一首清原元輔きよはらのもとすけは平安時代の下級～中級貴族で、主に清少納言の父であることや百人一首の４２番に入撰していることなどで...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.22</div></div></div></div></div></a>


</div>



<p>清原元輔は亡くなるまで働き続け、肥後守として肥後（熊本県）で最期を迎えます。８３歳でした。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の百人一首。</h2>



<div class="wp-block-group is-style-profile-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p><span class="fz-28px">契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</span></p>



<p>百人一首：４２番</p>



<p>作者　　：清原元輔</p>
</div>



<p>この和歌は清原元輔が上級貴族の代わりに詠んだ和歌です。</p>



<p>当時は下級貴族たちのうち、<span class="bold">清原元輔</span>のように特に和歌にすぐれた一部の歌人たちは、和歌の代詠を一種の副業のようにしていました。</p>



<p>当時の貴族社会では上級貴族が有名な歌人に自分の和歌を代詠してもらうことはよくある事でした。</p>



<p>現代でいう料理を料理の上手い人に作ってもらうような感覚です。</p>



<p>そんな【代詠】として清原元輔が平安時代に詠んだ作品が、優秀な和歌として認められて鎌倉時代初期に編纂された<span class="bold">百人一首</span>に入撰しました。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清原元輔の百人一首の現代語訳</h2>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>現代語訳。</p>



<p>契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。お互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように、二人の愛は不変のものにしましょうと。</p>
</div>



<p>この和歌は本歌取りという技法を用いているため、別の和歌が本歌としてあります。</p>



<p>そのため背景を知らずに現代語訳だけを呼んでも少し分かりづらいところがあります。</p>



<p>また、この百人一首中の【末の松山】とは宮城県の海岸近くにあったとされている山で、どんな高波でもこの山を越すことは決してできないといわれていました。この【末の松山】は枕言葉になっています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="360" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s.jpg" alt="山" class="wp-image-5412" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-300x169.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption>山</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">この和歌が詠まれた背景と意味</h2>



<p>この<span class="bold">百人一首</span>の和歌は本歌に以下の和歌を取っています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-memo-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>本歌。</p>



<p>君をおきて　あだし心を　わが持たば　末の松山　波も超えなむ</p>



<p>現代語訳</p>



<p>あなたを差し置いて　私が他の人を想うような気持ちを、私が持つことがあれば、末の松山を、波だって超えてしまうでしょう。そんなことはありえないことです。</p>
</div>



<p>つまり、本歌は愛を約束した歌です。</p>



<p>そして清原の元輔が詠んだ和歌。これは自分を裏切った相手をなじる歌です。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>契りきな　かたみに袖を　しぼりつつ　末の松山　波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように、二人の愛は不変のものにしましょうと。</p>
</div>



<p><span class="bold">清原元輔</span>のこの相手を非難する和歌は、なぜ裏切ったんだよ、最低だ、バカ。とストレートに言っているわけではありません。</p>



<p>本歌取りまで行い、技巧をこらし、ぐさぐさと相手に確認しながら約束を破ったことを非難しています。</p>



<p>同じシチュエーションで、これ以上上手に相手をなじる和歌を誰が作ることができるでしょうか？</p>



<p>普通の貴族にはここまで上手く作れません。</p>



<p>その意味でこの和歌は非常に優れていたため、恋愛で自分を裏切った相手を非難するタイプの和歌におけるトップレベルの和歌のひとつとして、<span class="bold">清原元輔</span>のこの和歌が<span class="bold">百人一首</span>に選ばれました。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>契りきなかたみに袖をしぼりつつ末の松山波越さじとは</p>



<p>私たちは固く約束しましたよね。互いに涙で濡れた袖を絞りながら、末の松山を波がこすことがないように二人の愛は不変のものにしましょうと</p>
</div>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>最後にお楽しみクイズをどうぞ</p>
</div></div>


<div id="asq_69d4965dddb8f" class="asq-theme asq-theme-standard"><div id="asq_69d4965dddb8f_container" class="ari-stream-quiz quiz-session-container quiz-21                            view-quiz-intro" data-id="asq_69d4965dddb8f">
    <div class="quiz-intro">
                <h2 class="quiz-title">清原元輔の百人一首クイズに挑戦</h2>
			        <div class="quiz-description">
            <p><span class="bold-red">清原元輔の百人一首クイズに挑戦してみましょう。</span></p>
<p><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/2072717_s-1.jpg" alt="クイズ"></p>        </div>

                <div class="quiz-actions">
            <button class="button button-salmon button-start-quiz full-width">クイズをスタート</button>
        </div>
			    </div>
    <a name="asq_69d4965dddb8f_top" id="asq_69d4965dddb8f_top"></a>

            <div class="quiz-loading-pane" style="display:none;">
            <svg width="72px" height="72px" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 100 100" preserveAspectRatio="xMidYMid" class="uil-squares"><rect x="0" y="0" width="100" height="100" fill="none" class="bk"></rect><rect x="15" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.0s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.125s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.25s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.875s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.375" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.75s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.625s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.5s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect></svg>
        </div>
		
        <div class="quiz-page
		" id="asq_69d4965dddb8f_page_0" data-page="0">
		        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dddb8f_question_56" data-question-id="56">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="1">
                清原元輔の百人一首は何番？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dddb8f_answers_56">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_179">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_56" id="asq_69d4965dddb8f_answer_179" value="179" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_179">３６番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_180">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_56" id="asq_69d4965dddb8f_answer_180" value="180" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_180">４２番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_181">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_56" id="asq_69d4965dddb8f_answer_181" value="181" data-question-id="56" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_181">６２番</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dddb8f_question_status_56" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dddb8f_question_57" data-question-id="57">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="2">
                清原元輔の百人一首の和歌はどんな和歌？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dddb8f_answers_57">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_182">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_57" id="asq_69d4965dddb8f_answer_182" value="182" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_182">相手を非難する和歌。</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_183">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_57" id="asq_69d4965dddb8f_answer_183" value="183" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_183">相手を褒める和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_184">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_57" id="asq_69d4965dddb8f_answer_184" value="184" data-question-id="57" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_184">相手に謝罪する和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dddb8f_question_status_57" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965dddb8f_question_58" data-question-id="58">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="3">
                清原元輔のどんな和歌が百人一首に入撰した？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965dddb8f_answers_58">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_185">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_58" id="asq_69d4965dddb8f_answer_185" value="185" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_185">自分が相手に送るために作った和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_186">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_58" id="asq_69d4965dddb8f_answer_186" value="186" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_186">頼まれて代詠した和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965dddb8f_answercontainer_187">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965dddb8f_answer_58" id="asq_69d4965dddb8f_answer_187" value="187" data-question-id="58" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965dddb8f_answer_187">仲間と共同制作した和歌</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965dddb8f_question_status_58" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				    </div>
		        <div class="quiz-result quiz-section" id="asq_69d4965dddb8f_result">
        <div class="quiz-result-template" id="asq_69d4965dddb8f_result_template">
            <div class="quiz-title">清原元輔の百人一首クイズに挑戦</div>
            <div class="quiz-score">You got {{userScore}} out of {{maxScore}} correct</div>
            <div class="result-title">{{title}}</div>
            <div class="result-image {{image_class}}" data-image-credit="{{image_credit}}">{{image}}</div>
            <div class="result-content">{{content}}</div>
        </div>
        <div class="quiz-result-wrapper"></div>
            </div>
</div></div>



<p>参考文献。日本大百科全書。日本国語大辞典。国史大辞典。他。</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【深い】清少納言の詠んだ百人一首６２番。現代語訳と背景。清少納言の百人一首の鑑賞と和歌の解説。</title>
		<link>https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/</link>
					<comments>https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[れふかん編集委員]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 15 Apr 2021 00:25:59 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[清少納言]]></category>
		<category><![CDATA[和歌]]></category>
		<category><![CDATA[女性]]></category>
		<category><![CDATA[平安時代]]></category>
		<category><![CDATA[意味]]></category>
		<category><![CDATA[現代語訳]]></category>
		<category><![CDATA[百人一首]]></category>
		<category><![CDATA[背景]]></category>
		<category><![CDATA[藤原行成]]></category>
		<category><![CDATA[鑑賞]]></category>
		<category><![CDATA[１０世紀]]></category>
		<category><![CDATA[１１世紀]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://merit-information.com/?p=5184</guid>

					<description><![CDATA[清少納言とは？ 清少納言は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【枕草子】を書いたことで清少納言の名声は高まります。 平安時代以降に記されたどの時代の文献にも『清少納言』と『枕草子』のことに言及された文献が存在し [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div class="wp-block-cocoon-blocks-balloon-ex-box-1 speech-wrap sb-id-1 sbs-stn sbp-l sbis-cb cf block-box cocoon-block-balloon"><div class="speech-person"><figure class="speech-icon"><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/3609828_s-150x150.jpg" alt="れふかん編集委員" class="speech-icon-image"/></figure><div class="speech-name">れふかん編集委員</div></div><div class="speech-balloon">
<p>途中で【腕試しクイズ】と【清少納言の百人一首クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言とは？</h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="479" height="640" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/295267_s.jpg" alt="清少納言" class="wp-image-5269" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/295267_s.jpg 479w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/295267_s-225x300.jpg 225w" sizes="(max-width: 479px) 100vw, 479px" /><figcaption class="wp-element-caption">清少納言　イメージ</figcaption></figure>



<p><span class="bold">清少納言</span>は平安時代の女性で中宮定子に仕えました。また随筆【<span class="bold">枕草子</span>】を書いたことで清少納言の名声は高まります。</p>



<p>平安時代以降に記されたどの時代の文献にも『清少納言』と『枕草子』のことに言及された文献が存在します。</p>



<p>鎌倉時代・南北朝時代・室町時代・戦国時代・安土桃山時代・江戸時代・明治時代・大正時代・昭和ー平成ー令和にまで<span class="bold">清少納言</span>の名前と<span class="bold">枕草子</span>の内容は引き継がれました。</p>



<p>ただし清少納言の本名は今なお不明です。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">

<a href="https://merit-information.com/seisyounagon-honmyou/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清少納言の本名。名前が『なぎ子』説は誤り。本名から清少納言の先祖たちが分かる。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/08/1480054_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/08/1480054_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/08/1480054_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/08/1480054_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2020/08/1480054_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清少納言の本名。名前が『なぎ子』説は誤り。本名から清少納言の先祖たちが分かる。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員途中で【腕試しクイズ】と【清少納言本名クイズ】の２種類のクイズを用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清少納言という名前はそもそも【本名】じゃないの？ご存知の通り、清少納言という名前は超有名です。本名しかし彼女の本...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2020.08.08</div></div></div></div></div></a>





</div>



<p>清少納言は<span class="bold">百人一首</span>の<span class="bold">６２番</span>に『夜をこめて鳥のそら音をはかるともよに逢坂の関はゆるさじ』という和歌を残していて、彼女の父と曾祖父もまた<span class="bold">百人一首</span>に和歌を残しています。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">

<a href="https://merit-information.com/kiyoharanomotosuke-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/147480_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【深い】清原元輔の百人一首。意味がわかると清原元輔の技巧に驚く百人一首４２番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原元輔の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原元輔とは？清原元輔きよはらのもとすけの家系は歌詠みの家系として有名です。百人一首百人一首の３６番に入撰した偉大な歌人である清原深養父きよはら...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.17</div></div></div></div></div></a>


</div>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-blogcard blogcard-type bct-none">

<a href="https://merit-information.com/kiyoharanofukayabu-hyakuninissyu/" class="blogcard-wrap internal-blogcard-wrap a-wrap cf" aria-label="【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。"><div class="blogcard internal-blogcard ib-left cf"><figure class="blogcard-thumbnail internal-blogcard-thumbnail"><img width="145" height="90" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg" class="blogcard-thumb-image internal-blogcard-thumb-image wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-160x99.jpg 160w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-120x74.jpg 120w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-320x198.jpg 320w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3761427_s-376x232.jpg 376w" sizes="(max-width: 145px) 100vw, 145px" /></figure><div class="blogcard-content internal-blogcard-content"><div class="blogcard-title internal-blogcard-title">【風流】清原深養父の百人一首。百人一首３６番。</div><div class="blogcard-snipet internal-blogcard-snipet">れふかん編集委員最後に清原深養父の百人一首クイズも用意しています。どうぞ最後までお楽しみください。清原深養父とは？清原深養父きよはらのふかやぶは歌詠みとして有名な下級貴族です。その血統は天武天皇に始まり、天武天皇から数えて８代目の子孫が清原...</div><div class="blogcard-footer internal-blogcard-footer cf"><div class="blogcard-site internal-blogcard-site"><div class="blogcard-favicon internal-blogcard-favicon"><img src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2025/07/cropped-010AD489-1D0B-411C-90F3-8C11F80D011B-1-32x32.png" class="blogcard-favicon-image internal-blogcard-favicon-image" alt="" width="16" height="16" decoding="async" loading="lazy" /></div><div class="blogcard-domain internal-blogcard-domain">merit-information.com</div></div><div class="blogcard-date internal-blogcard-date"><div class="blogcard-post-date internal-blogcard-post-date">2021.04.23</div></div></div></div></div></a>


</div>



<p><span class="bold">清少納言</span>は和歌に優れた家系の生まれでした。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-button-1 button-block"><a rel="nofollow" href="https://merit-information.com/quiz-seisyounagon/" class="btn btn-l btn-circle btn-shine has-background has-red-background-color" target="_blank">腕試しクイズ【清少納言】</a></div>



<h2 class="wp-block-heading">百人一首とは？</h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg" alt="百人一首" class="wp-image-5270" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/3172447_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption class="wp-element-caption">百人一首</figcaption></figure>



<p><span class="bold">百人一首</span>とは<span class="bold">藤原定家</span>（鎌倉時代初期の公家・歌人）が選んだ和歌集です。</p>



<p>百人一首の一番古い和歌は天智天皇が飛鳥時代に詠んだ和歌で、一番新しい和歌は鎌倉時代に藤原為家が詠んだ和歌です。</p>



<p>百人一首では一人が二首も三首も入撰することはなく、百人による百首を和歌集にするというコンセプトで作られています。</p>



<p><span class="bold">百人一首</span>に選ばれた歌人たちは皆非常に優れた歌人たちでした。<span class="bold">清少納言</span>もその一人であり<span class="bold">６２番</span>に入撰、ライバルといわれることのある<span class="bold">紫式部</span>も５７番に入撰しています。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言の詠んだ百人一首について。</h2>



<div class="wp-block-group is-style-profile-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p><span class="fz-28px"><ruby>夜<rt>よ</rt></ruby>をこめて　<ruby>鳥<rt>とり</rt></ruby>のそら<ruby>音<rt>ね</rt></ruby>は　はかるとも　よに<ruby>逢坂<rt>あふさか</rt></ruby>の　<ruby>関<rt>せき</rt></ruby>はゆるさじ</span></p>



<p>百人一首：６２番</p>



<p>作者　　：清少納言</p>
</div>



<p>文法。</p>



<p>【を：格助詞】【こめ：下二段活用・連用形】【て：接助詞】【の：格助詞】【は：係助詞】</p>



<p>【はかる：四段活用・終止形】【とも：接続助詞】【よに：副詞】（よに＋打消し＝決して～ないだろう）</p>



<p>【は：係助詞】【ゆるさ：四段活用・未然形】【じ：打消し意思・終止形】</p>



<p><span class="fz-28px">夜<ruby>を<rt>格助</rt>こめ<rt>下二・用</rt>て<rt>接助</rt></ruby>　鳥<ruby>の<rt>格助</rt></ruby>そら音<ruby>は<rt>係助</rt></ruby>　<ruby>はかる<rt>四・止</rt>とも<rt>接助</rt></ruby>　<ruby>よに<rt>副</rt></ruby>逢坂の　関<ruby>は<rt>係助</rt>ゆるさ<rt>四・未</rt>じ<rt>打意・止</rt></ruby></span></p>



<p>この和歌は平安時代に清少納言が藤原行成に向けて詠んだ和歌です。</p>



<p>この先でこの百人一首の意味や<span class="bold">背景</span>の解説を順番に行っていきます。</p>



<div class="wp-block-cocoon-blocks-button-1 button-block"><a rel="nofollow" href="https://merit-information.com/quiz-heianzidai/" class="btn btn-l btn-circle btn-shine has-background has-red-background-color" target="_blank">腕試しクイズ【平安時代】</a></div>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言の百人一首の現代語訳</h2>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>現代語訳</p>



<p>夜をこめて　鳥のそらねを　はかるとも　よに逢坂の　関はゆるさじ</p>



<p>夜の明けないうちに、鳥の鳴き声を真似て、だまそうとしても、（中国の<ruby>函谷関<rt>かんこくかん</rt></ruby>ならともかく）あなたと私が逢うためのこの<ruby>逢坂<rt>おふさか</rt></ruby>の関所は、決して通ることを許さないでしょう。</p>
</div>



<p>この百人一首は現代語訳のみでは理解しにくく、背景知識を知ることでより深く味わえるようになります。</p>



<p>現代語訳の次は清少納言がこの百人一首の和歌を詠んだ<span class="bold">背景</span>に迫ります。</p>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言が百人一首の和歌を詠んだ背景と意味</h2>



<p>ある晩、清少納言は書の名手、<ruby>藤原行成<rt>ふじわらのゆきなり</rt></ruby>と二人で会話をしていました。しかし会話の途中で藤原行成は宮中の物忌みを口実に急いで帰ってしまいます。</p>



<p>そして翌朝の早朝清少納言の元に藤原行成から謝罪と言い訳の<span class="bold">手紙</span>が届きます。</p>



<p>「（昨日は朝を告げる）<span class="marker-under-red">鳥が鳴いたから帰ったのです</span>」</p>



<p>これに対して清少納言は聡明な<span class="bold">手紙</span>を送り返します。</p>



<p>「夜深くに鳴く鳥とは（中国の故事の）函谷関で鳴く鳥のことですか？」</p>



<h2 class="wp-block-heading">背景。</h2>



<p>平安時代では漢学は男性の学ぶもので女性の学ぶものではないとされていました。</p>



<p>しかし清少納言は女性であるにも関わらず漢学の知識が豊富でした。</p>



<p>この百人一首の和歌に詠まれている中国の歴史書『史記』に記載されている故事もその漢学の知識の一つで、内容は以下のようなものでした。</p>



<div class="wp-block-group is-style-memo-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>中国の戦国時代、斉という国の<ruby><span class="bold">孟嘗君</span><rt>もうしょうくん</rt></ruby>という人物は、秦という国で捕らえられて殺されそうになったところをなんとか逃げ出した。</p>



<p>夜中に函谷関という秦の関所にたどり着くが門が閉まっていて通行することができない。</p>



<p>斉に逃げ帰るためには追っ手が来る前にこの関所を通る必要がある。</p>



<p>そこで孟嘗君は部下に<ruby>鶏<rt>にわとり</rt></ruby>の鳴き声の真似をさせた。</p>



<p>「コケコッコー」</p>



<p>すると付近の鶏たちも一斉に鳴いた。</p>



<p>「コケコッコー」</p>



<p>朝を告げる鳴き声にだまされた門番は、夜であるにもかかわらず朝が来たと思い込み門を開けたので、孟嘗君は無事に函谷関を通過することができた。</p>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">清少納言の百人一首の鑑賞と解説。</h2>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="640" height="480" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4292680_s.jpg" alt="鳥" class="wp-image-5272" srcset="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4292680_s.jpg 640w, https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/04/4292680_s-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /><figcaption class="wp-element-caption">鳥</figcaption></figure>



<p>会話の途中に帰った謝罪として藤原行成が清少納言に「（朝を告げる）鳥が鳴いたから帰ったのです」と<span class="bold">手紙</span>で言い訳したところ、清少納言は「夜深くに鳴く鳥とは函谷関で鳴く鳥のことですか？」</p>



<p>と<span class="bold">手紙</span>で冴えた返答をしました。</p>



<p>つまり、かなり知的で遠回しな「嘘おっしゃい」という意味の返事を清少納言は藤原行成に返したのです。</p>



<p>清少納言の教養深い返答に感心した藤原行成は、あろうことか調子に乗ります。</p>



<p>さらに言い訳の返事の<span class="bold">手紙</span>（手紙第二弾）を清少納言に送ります。</p>



<p>「（鳥が鳴いたのは函谷関の関所ではなく）男女の仲を結ぶという逢坂の関所です」</p>



<p>≒【鳥が鳴いたせいであなたと男女の仲を結ぶことができませんでした】という意味になります。</p>



<p>これに<span class="marker-under-red">怒った清少納言がピシャリと送った<span class="bold-red">和歌</span></span>（手紙第二弾への返答）が、百人一首の６２番に選ばれた<span class="bold-red">和歌</span>になります。</p>



<div class="wp-block-group is-style-comment-box is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<p>夜をこめて鳥のそらねをはかるともよに逢坂の関はゆるさじ</p>



<p>夜の明けないうちに鳥の鳴き声を真似てだまそうとしても、（中国の<ruby>函谷関<rt>かんこくかん</rt></ruby>ならともかく）あなたと私が逢うためのこの逢坂の関所は、決して通ることを許さないでしょう。</p>
</div>


<div id="asq_69d4965de680f" class="asq-theme asq-theme-standard"><div id="asq_69d4965de680f_container" class="ari-stream-quiz quiz-session-container quiz-40                            view-quiz-intro" data-id="asq_69d4965de680f">
    <div class="quiz-intro">
                <h2 class="quiz-title">清少納言の百人一首クイズに挑戦</h2>
			        <div class="quiz-description">
            <p><span class="bold-red">清少納言の百人一首クイズに挑戦してみましょう。</span></p>
<p><img decoding="async" src="https://merit-information.com/wp-content/uploads/2021/05/2072717_s-1.jpg" alt="クイズ"><br></p>        </div>

                <div class="quiz-actions">
            <button class="button button-salmon button-start-quiz full-width">クイズをスタート</button>
        </div>
			    </div>
    <a name="asq_69d4965de680f_top" id="asq_69d4965de680f_top"></a>

            <div class="quiz-loading-pane" style="display:none;">
            <svg width="72px" height="72px" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 100 100" preserveAspectRatio="xMidYMid" class="uil-squares"><rect x="0" y="0" width="100" height="100" fill="none" class="bk"></rect><rect x="15" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.0s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.125s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="15" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.25s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.875s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="40" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.375" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="15" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.75s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="40" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.625s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect><rect x="65" y="65" width="20" height="20" fill="#cec9c9" class="sq"><animate attributeName="fill" from="#cec9c9" to="#3c302e" repeatCount="indefinite" dur="1s" begin="0.5s" values="#3c302e;#3c302e;#cec9c9;#cec9c9" keyTimes="0;0.1;0.2;1"></animate></rect></svg>
        </div>
		
        <div class="quiz-page
		" id="asq_69d4965de680f_page_0" data-page="0">
		        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965de680f_question_128" data-question-id="128">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="1">
                百人一首に入撰した和歌は、元々清少納言が誰に送った和歌？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965de680f_answers_128">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_549">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_128" id="asq_69d4965de680f_answer_549" value="549" data-question-id="128" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_549">藤原道長</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_550">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_128" id="asq_69d4965de680f_answer_550" value="550" data-question-id="128" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_550">藤原行成</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_551">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_128" id="asq_69d4965de680f_answer_551" value="551" data-question-id="128" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_551">紫式部</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965de680f_question_status_128" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965de680f_question_129" data-question-id="129">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="2">
                清少納言が知っていた孟嘗君と函谷関の故事では、何の鳥の鳴き声で門番をだました？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965de680f_answers_129">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_552">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_129" id="asq_69d4965de680f_answer_552" value="552" data-question-id="129" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_552">ニワトリ</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_553">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_129" id="asq_69d4965de680f_answer_553" value="553" data-question-id="129" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_553">ウグイス</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_554">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_129" id="asq_69d4965de680f_answer_554" value="554" data-question-id="129" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_554">ホトトギス</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965de680f_question_status_129" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				        <div class="quiz-question
			" id="asq_69d4965de680f_question_130" data-question-id="130">
            <div class="quiz-question-title" data-question-index="3">
                百人一首の和歌で清少納言は相手に何を伝えた？            </div>
				            <div class="quiz-question-answers
             clearfix" id="asq_69d4965de680f_answers_130">
				                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_555">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_130" id="asq_69d4965de680f_answer_555" value="555" data-question-id="130" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_555">別にあなたをとがめたりしないので仲直りしましょう。</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_556">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_130" id="asq_69d4965de680f_answer_556" value="556" data-question-id="130" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_556">中国の故事のことをわかってくれて嬉しいです。さすがあなたも優秀な歌詠みですね。</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					                    <div class="quiz-question-answer-holder">
                        <div class="quiz-question-answer" id="asq_69d4965de680f_answercontainer_557">
                                                        <div class="quiz-question-answer-controls">
                                <input type="radio" class="ari-checkbox quiz-question-answer-ctrl" name="asq_69d4965de680f_answer_130" id="asq_69d4965de680f_answer_557" value="557" data-question-id="130" />
                                <label class="ari-checkbox-label quiz-question-answer-ctrl-lbl" for="asq_69d4965de680f_answer_557">あなたと男女の仲になんてなるもんですか。</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
					            </div>

            <div id="asq_69d4965de680f_question_status_130" class="quiz-question-status quiz-section" style="display:none;">
                <div class="quiz-question-result"></div>
                <div class="quiz-question-explanation"></div>
            </div>
        </div>
				    </div>
		        <div class="quiz-result quiz-section" id="asq_69d4965de680f_result">
        <div class="quiz-result-template" id="asq_69d4965de680f_result_template">
            <div class="quiz-title">清少納言の百人一首クイズに挑戦</div>
            <div class="quiz-score">You got {{userScore}} out of {{maxScore}} correct</div>
            <div class="result-title">{{title}}</div>
            <div class="result-image {{image_class}}" data-image-credit="{{image_credit}}">{{image}}</div>
            <div class="result-content">{{content}}</div>
        </div>
        <div class="quiz-result-wrapper"></div>
            </div>
</div></div>



<p>参考文献。後拾遺集。日本大百科全書。他。</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://merit-information.com/seisyounagon-hyakuninisshu/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
